_____________________________________________________________________________
رضا اسماعیلی در گفتوگو با کیهان:
زندگی استاد «حسان» وقف خدمت به اسلام و قرآن بود
1 - استاد «حسان» چه جایگاهی در عرصه شعر آیینی داشت؟
اجازه بدهید با شعری از استاد به سوال شما جواب بدهم:
من پیرو دعبل و کُمیتم
من سائل باب اهل بیتم
گر دست علی مرا نگیرد
لنگ است در آن جهان کمیتم
به راستی نیز استاد حسان هم قبله و هم قبیله شاعران رسالت مداری چون کمیت و دعبل فرزدق بود. شاعر متعهد و مُتدینی که تمام زندگی اش را وقف خدمت به اسلام، قرآن و اهل بیت (علیهم السلام) و ترویج معارف انسان ساز دین نبوی کرد. شاعری که با حنجره شعر خویش گوینده «لااله الا الله» بود و در مسیر عبودیت و بندگی حضرت حق راه می سپرد. استاد حسان بعد از تشرف به کربلا با خود عهد کرده بود که جز در ستایش حضرت احدیت و مدح و منقبت خاندان عصمت و طهارت (علیهم السلام) شعری نگوید. او اهل مراقبه و محاسبه بود و با رعایت ادب و آداب در این وادی گام برمی داشت.
2 - برجسته ترین ویژگی های شعری ایشان چه بود؟
چهار ویژگی در استاد «حسان» به عنوان یک شاعر اصیل دینی و آیینی از تشخص و برجستگی بیش تری برخوردار بود:
1 – تعهد و تقید دینی، به این معنا که شعرش مستند به آیات و روایات قرآنی بود، نه محصول توهمات و تخیلات صرف شاعرانه. به خاطر همین امتیاز در اشعار آیینی این بزرگوار به ندرت شاهد کژتابی های مضمونی و اعتقادی هستیم. استاد حسان را می توان مصداق بارز شاعرانی دانست که خداوند در آیات 224 تا 227 سوره شعراء از آنها نام می برد. شاعرانی که مُتصف به چهار صفت هستند: ایمان، عمل صالح، ذکر کثیر و انتصار( دادخواهی و دستگیری از مظلومین).
2 – همنشینی با عالمان دینی. ایشان با علامه امینی مولف الغدیر مانوس بود و قبل از چاپ اشعار خود از ایشان مشاوره می گرفت تا خدای نکرده نکته ناصوابی در شعرش وجود نداشته باشد. در واقع شعر استاد حسان از فیلتر عالمان دینی می گذشت و بعد به دست چاپ سپرده می شد که نکته قابل تاملی است.
3 – دوری از لفّاظی و زبان بازی های شاعرانه و تلاش برای سرودن شعری که برای عموم مردم قابل فهم باشد. شعر استاد حسان عاری از تکلف و تصنع بود وتعقید لفظی نداشت. به خاطر همین ویژگی است که بسیاری از اشعار استاد در ذهن و زبان مردم کوچه و بازار جا باز کرده و توسط ذاکران اهل بیت در هیئات مذهبی خوانده می شود.
4 – اجرا و خوانش هنرمندانه و پرقدرت. نسل امروز محمد رضا آقاسی را با این ویژگی می شناسند. ولی من فکر می کنم الگوی زنده یاد آقاسی هم در نحوه اجرا و خوانش شعر استاد حسان بوده است.
3 – برای حفظ میراث ادبی استاد حسان چه پیشنهادی دارید؟
شایسته است دستچینی از اشعار ناب ایشان چاپ و در اختیار شاعران و ذاکران آیینی و مردم قرار گیرد تا مردم با این چهره ماندگار بیش تر آشنا شوند.
برگزاری یک همایش علمی برای بررسی و واکاوی سبک و مولفه های ادبی و ساختاری اشعار این شاعر نام آور آیینی – بخصوص سلوک معنوی و توحیدی ایشان - نیز کار لازم و شایسته ای است.
4 – و حرف آخر...؟
در پایان ضمن تشکر از شما که این فرصت را در اختیار من قرار دادید، درگذشت استاد حسان را به اصحاب فکر و فرهنگ، جامعه شاعران و ذاکران اهل بیت(علیهم السلام)، بخصوص خانواده و بازماندگان ایشان تسلیت گفته، برای آن عزیز از آستان حضرت دوست آرامش و آمرزش و برای خانواده محترمشان آرزوی صبر و شکیبایی می کنم.
روزنامه کیهان، دوشنبه 13 آذر 1396 ، شماره 21784 ، ص 3
http://kayhan.ir/files/fa/publication/pages/1396/9/12/1160_13819.pdf
